Menu

Παιδιά που κακοποιούν ζώα σήμερα, ενήλικες ψυχικά διαταραγμένοι αύριο

Η συσχέτιση της κακοποίησης ζώων από παιδιά με την παιδική και ενήλικη επιθετικότητα έχει μελετηθεί εκτεταμένα, ενώ είναι ερευνητικά διαπιστωμένη η σύνδεση μεταξύ της έκθεσης σε βία στην οικογένεια και της κακοποίησης ζώων από παιδιά. 

Χρήση βίας, αυστηρών τιμωριών, πνιγμοί, βασανισμοί, παραμέληση και εγκατάλειψη, δηλητηρίαση με φόλες αποτελούν ορισμένες μορφές αποτρόπαιων εγκλημάτων κατά των ζώων και. Η κακοποίηση των ζώων δεν είναι κάτι που θα πρέπει να αγγίζει μόνο τους ζωόφιλους, αλλά θα πρέπει να προκαλεί το κοινό αίσθημα και να λαμβάνεται ως σήμα κινδύνου από τους αρμόδιους, ειδικά όταν διαπράττεται από μικρά παιδιά. Έχει επίσης παρατηρηθεί ότι παιδιά που εθίζονται να κακοποιούν ζώα, έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να κακοποιήσουν αργότερα ευάλωτα άτομα, όπως άλλα, μικρότερα παιδιά ή ηλικιωμένους. Αντίστροφα, παιδιά που μαθαίνουν να φροντίζουν τα ζώα, έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να αναπτύξουν συμπόνια κι ενσυναίσθηση προς άλλα άτομα. 

Με απλά λόγια, η κακοποίηση των ζώων ορίζεται ως «η εμπρόθετη πρόκληση μη απαραίτητου πόνου, οδύνης, αγωνίας ή θανάτου ενός ζώου» (Ascione, 2001). Στην κοινωνία μας αν και συχνά γίνεται αποδεκτή η αριστοτελική ιεραρχία των έμβιων όντων σχετικά με τη σημασία της ζωής τους, π.χ. έντομο< ψάρι< βατράχι< κουνέλι< γάτα και σκύλος <άλογο, είναι σημαντικό να θυμίσουμε στα παιδιά ότι αυτή η ιεράρχηση είναι κατά κάποιο τρόπο αυθαίρετη και ανθρωποκεντρική (δεν μπορούμε να γνωρίζουμε πώς βιώνει η μέλισσα το σωματικό πόνο του ξεριζώματος των φτερών της, ή το ψάρι το θάνατο του όταν το βγάλουμε από το νερό). 

Έχει βρεθεί άλλωστε ότι ακόμα κι όταν η επιθετική συμπεριφορά είναι νευρολογικά πιθανή, το περιβάλλον μπορεί να την ανατρέψει, να τη ρυθμίσει δηλαδή, διδάσκοντας καλύτερα πρότυπα ή άλλες κοινωνικά αποδεκτές συμπεριφορές. 

Η κακοποίηση, συνιστά μία κληρονομικώς και οικογενώς μεταδιδόμενη παθολογική (διαγενεακή) συμπεριφορά, προερχόμενη από τα βάθη της ιστορίας του ανθρωπίνου είδους. Η εκδήλωσή της εξ αρχής είχε ως στόχο την επιβολή εξουσίας και την εκμετάλλευση των αδυνάτων ατόμων προς όφελος των ισχυρών. 

Ψυχοπαθολογικά διακρίνεται σε λεκτική, συναισθηματική, σωματική, ψυχολογική κακοποίηση και στο πρόδρομο στάδιό της, την παραμέληση. Και είναι όλες τους μορφές βίας που αντιμετωπίζουν τόσο άνθρωποι όσο και ζώα. 

Το φαινόμενο της κακοποίησης ζώων από παιδιά είναι πολυπαραγοντικό και πολύπλοκο, αλλά πρωταρχικής σημασίας παράγοντας για να την προκαλέσει αποτελεί η απαξίωση με την οποία οι ενήλικες (γονείς, συγγενείς & δάσκαλοι) μιλούν για τα ζώα ή συμπεριφέρονται στα ζώα. Τα παιδιά μαθαίνουν να φοβούνται και να απεχθάνονται τα «βρώμικα» ζώα, που «έχουν αρρώστιες» και θα τα «δαγκώσουν». Και κάπως έτσι καταλήγουμε πάντα στον καταλυτικό ρόλο που διαδραματίζει η διαπαιδαγώγηση του παιδιού τόσο από σχολείο όσο και από το σπίτι. 

Μέσα στις σχολικές τάξεις, όταν έρχεται η συζήτηση στην κακοποίηση των ζώων από παιδιά, η πλειοψηφία της τάξης έχει ανάγκη να μιλήσει, είτε για κάτι βίαιο που ενάντια στα ζώα έκανε, είτε για κάτι που παρατήρησε άλλα παιδιά (ή ενήλικες) να κάνουν! Αυτή η μορφή της βίας είναι δυστυχώς εξαιρετικά διαδεδομένη, αλλά ελάχιστα έχει συζητηθεί, καθώς μάλλον θεωρείται από τους γονείς ότι η κακοποίηση των ζώων δεν «μετράει», όταν την διαπράττουν τα παιδιά τους, την αντιμετωπίζουνε ως τυχαίο γεγονός και ως έναν πειραματισμό της ηλικίας τους. 

Η σχέση παιδιών-ζώων είναι πολύ σημαντική και πρέπει όλοι εμείς να την προστατέψουμε και να την καθοδηγήσουμε με αγάπη. Αν μάλιστα τα ρωτήσεις πώς μπορεί να σταματήσει η κακοποίηση ζώων από εκείνα, τα περισσότερα προτείνουν την εκπαίδευση με αγάπη, φαγητό και χάδι παρά την τιμωρία και γενικά τη βία. 

Το θέμα πάντως είναι να μάθουν τα παιδιά γιατί δεν πρέπει να κακοποιούν τα ζώα και γιατί δεν πρέπει να καταστρέφουν τον πλανήτη. Τα παιδιά οφείλουν να διδαχθούν ότι τα ζώα είναι ζωντανοί οργανισμοί όπως εμείς, με το ίδιο δικαίωμα για ζωή στη Γη όπως εμείς, που νιώθουν πόνο και αγωνία όπως εμείς, αλλά αντίθετα με εμάς, δεν έχουν δόλο ή μοχθηρία και θα προσφέρουν την αγάπη άδολα, χωρίς όρια και χωρίς επιθυμία για εκδίκηση, όσα και αν έχουν πάθει. 

Η κακοποίηση ζώων ανέκαθεν και πόσο μάλλον σήμερα δεν είναι ούτε ακίνδυνη, ούτε «αστεία». Πολύ σημαντικό είναι να προστατέψουμε τα παιδιά από το καταστροφικό συναίσθημα παντοδυναμίας που τα κατακλύζει, όταν πειραματίζονται με τον πόνο, το σώμα και τη ζωή ενός έμβιου πλάσματος. 

Η κακοποίηση ζώων από τα παιδιά, είναι δείγμα προσπάθειας επιβολής, εξουσίας και ελέγχου και πολύ σημαντικό ρόλο διαδραματίζει το πρότυπο του γονιού στο σπίτι. Παιδιά που βλέπουν τους μεγάλους να κακοποιούν ζώα, γίνονται και αυτά κακοποιοί από αντίδραση και μπορεί να κάνουν στα μικρότερα αδέρφια τους, στους ηλικιωμένους στο σπίτι ή και στα ζώα φυσικά ό,τι έκαναν οι γονείς τους. Και το πιο θλιβερό απ’ όλα, ξεχνάνε τι θα πει συμπόνια και πόνος και αρχίζει να σκληραίνει επικίνδυνα η ψυχή τους. 

Είναι γεγονός ότι η κακοποίηση ζώων σήμερα δεν εκδηλώνεται μονάχα σε οικογένειες χαμηλού μορφωτικοοικονομικού επιπέδου, αλλά δε γνωρίζει τέτοιες διακρίσεις. Οι στάσεις μάλιστα της ευρύτερης κοινωνίας και της τοπικής κοινότητας μπορεί να λειτουργήσουν διευκολυντικά στην εκδήλωση της κακοποίησης, αλλά και στην σιωπηλή αποσιώπηση ενός εγκλήματος. 

Η κακοποίηση ζώων πάντως είναι κατά βάση ένα σοβαρό έγκλημα και ως τέτοιο πρέπει να εξετάζεται από την πολιτεία και τους θεσμούς της. Οι ιατροπαιδαγωγικές και κοινωνικές υπηρεσίες, το σχολικό και το οικογενειακό περιβάλλον αποτελούν βασικούς φορείς που το επίσημο κράτος θα πρέπει να αναγνωρίζει ως συνεργάτες του στο δύσκολο έργο της αναγνώρισης του προβλήματος, τη διαχείρισή του και θεραπεία του, αλλά και για την απόδοση ευθυνών και για την πρόληψη-πρόνοια στο σύνολο των πολιτών του. 

Ο βασανισμός ενός ζώου σήμερα είναι ένας τρόπος για κάποιο νέο άνθρωπο να βρει τη δύναμη, τη χαρά ή την εκπλήρωση βασανίζοντας ένα θύμα που δεν μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό του.  

Και ένα από τα πιο επικίνδυνα πράγματα που μπορούν να συμβούν σε ένα παιδί είναι να βασανίσει και να σκοτώσει ένα ζώο και να μείνει ατιμώρητο.  

Στα παιδιά ανήκει το μέλλον και κρίνεται απαραίτητη η παρουσία ενός ζώου συντροφιάς στη ζωή τους, όχι σαφώς για την ψυχαγωγία τους, την οποία επάξια εκπληρώνουν όλα τα πολιτιστικά θεάματα δίχως φυσικά τη χρήση ζώων, αλλά κυρίως για τη σωματική, ψυχική υγεία και ευεξία, τη συναισθηματική πληρότητα, την καλλιέργεια της συντροφικότητας, της συνεργασίας και της υπευθυνότητας και της ίδιας της κοινωνικοποίησής τους. Για την έννοια της συγχώρεσης όπως μόνο τα ζώα ξέρουν! 

Με απώτερο στόχο τη μετατροπή του σημερινού κόσμου, σε έναν πολιτισμένο, δίκαιο κόσμο συνύπαρξης και ανεκτικότητας, και καθώς «Μέχρι να σταματήσουμε να κάνουμε κακό στα ζώα, είμαστε ακόμα απολίτιστοι» όπως ανέφερε και ο Thomas A. Edison και τα λόγια του έχουν δυστυχώς διαχρονική αξία, το παραπάνω άρθρο για τον Άμλετ!
Που γεννήθηκε από ανεύθυνο κηδεμόνα σπίτι του, πετάχτηκε ως άχρηστο αντικείμενο στο δρόμο και βρήκε αγάπη για λίγους μήνες στην αυλή ενός σχολείου στις αγκαλιές των παιδιών. Στον Άμλετ που οι γονείς θεωρούσαν επιζήμιο, επικίνδυνο, ανεπιθύμητο και προσπαθούσαν να βρούνε τρόπους να τον εξαφανίσουν. Στον Άμλετ που έσπασαν στο ξύλο μαθητές Γυμνασίου για πλάκα και αφήνοντας τον μόνο του να πεθάνει με έναν θάνατο που σε κανέναν δίποδο ή τετράποδο δεν αξίζει. Και το μετέφεραν στις αγνές αυτές ψυχές των παιδιών που ακόμη και σήμερα αναρωτιούνται το γιατί. Στον Άμλετ που σήκωσα μια μέρα στην αγκαλιά μου και λύγισα στην απελπισία του βλέμματός του, μα υποσχέθηκα στους μαθητές μου ότι θα τον βοηθήσω να σταθεί και πάλι στα τρία του πόδια. Στον Άμλετ που μια μέρα μαζί με τη Διώνη, θα νικήσει τους εφιάλτες του και θα γυρίζει όλα τα σχολεία της χώρας, μιλώντας για την άδολη αγάπη. Στα τρία του πόδια μα με μια μητέρα που έσπασε μαζί μου τα κοινωνικά κατεστημένα που θέλουν σε κάθε εμπόδιο να λυγίζεις και να κάνεις πίσω…..Για να μην υπάρξει άλλος Άμλετ….

Παπαποστόλου Κατερίνα

(Ιδρύτρια της ομάδας Ζω.Ε.Σ) - Βιογραφικό

 

Εκπαιδευτικός

Εκπαιδεύτρια Σκύλων

Απόφοιτη Kynagon Dog Trainers Academy

Diploma in Canine Behaviour & Training

Μέλος του International Society of Animals Professionals

Μέλος της Σχολής Σκύλων Οδηγών Τυφλών «Λάρα»

Website: papapostolouk@yahoo.gr
Διαβάστε επίσης σε αυτή τη στήλη: « Ζωϊκό Βασίλειο και μύθοι ! Fidget spinner »
back to top