Menu

ΨΥΧΟΓΕΝΗΣ ΑΝΟΡΕΞΙΑ - ΨΥΧΟΓΕΝΗΣ ΒΟΥΛΙΜΙΑ

Η Ψυχογενής Ανορεξία και η Ψυχογενής Βουλιμία ανήκουν στις Διαταραχές Θρέψης και Λήψης Τροφής. Εμφανίζονται κυρίως στο γυναικείο πληθυσμό, επηρεάζοντας σε μεγάλο βαθμό εφήβους.  

Στην Ψυχογενή Ανορεξία το άτομο περιορίζει την πρόσληψη των προσλαμβανόμενων θερμίδων, με αποτέλεσμα το σημαντικά χαμηλό σωματικά βάρος (χαμηλότερο από το ελάχιστα φυσιολογικό) σχετικά με την ηλικία, το φύλο, την αναπτυξιακή πορεία και τη σωματική υγεία.  

 

Το άτομο διακατέχεται από έντονο φόβο ότι το βάρος του θα αυξηθεί, ακόμη και όταν αυτό είναι κάτω από το κανονικό. Η εικόνα του βάρους ή του σχήματος του σώματος διαταράσσεται, ενώ η επίδραση τους στην αυτοαξιολόγηση του ατόμου είναι εξαιρετικά σημαντική. Η παθολογία δεν αναγνωρίζεται, ακόμη και στα τελικά στάδια της ασθένειας. 

Το χαμηλό βάρος μπορεί να επιτυγχάνεται μέσω δίαιτας, νηστείας ή υπερβολικής σωματικής άσκησης (Αμιγής Ψυχογενής Ανορεξία ή Ψυχογενής Ανορεξία Περιοριστικού Τύπου).  

Το άτομο μπορεί να παρουσιάζει επεισόδια καταβρόχθισης μεγάλων ποσοτήτων φαγητού και εν συνεχεία κάθαρσης τους μέσω αυτοπροκαλούμενων εμέτων ή κατάχρησης καθαρτικών, διουρητικών ή υποκλυσμών (Βουλιμική - Καθαρτική Ψυχογενής Ανορεξία ή Ψυχογενής Ανορεξία Υπερφαγικού - Καθαρτικού Τύπου).  

 

Συχνά, οι ασθενείς με επεισόδια υπερφαγίας έχουν ιστορικό μεγαλύτερου σωματικού βάρους από τους πάσχοντες από περιοριστικού τύπου ανορεξία και έχουν παχύσαρκα μέλη στις οικογένειές τους.  

Οι ασθενείς με Ψυχογενή Ανορεξία έχουν περιορισμένες διαπροσωπικές σχέσεις και είναι τελειοθηρικοί. Δεν εκδηλώνουν ενδιαφέρον για τη σεξουαλικότητα και ενοχλούνται από τις σωματικές αλλαγές της εφηβείας. Διακατέχονται από άγχος και συναισθηματική αστάθεια.  

Η ιδεοψυχαναγκαστική προσωπικότητα συναντάται συχνά, με τους ανορεξικούς και τους βουλιμικούς ασθενείς να έχουν ασχοληθεί κάποια στιγμή με το μέτρημα θερμίδων.   

 

Στην Ψυχογενή Βουλιμία το άτομο παρουσιάζει επαναλαμβανόμενα επεισόδια παρορμητικής καταβρόχθισης μεγάλων ποσοτήτων τροφής, όπου σε συγκεκριμένη χρονική περίοδο, καταναλώνει ποσότητα φαγητού εμφανώς μεγαλύτερη από αυτήν που θα μπορούσαν να καταναλώσουν οι περισσότεροι άνθρωποι κάτω από παρόμοιες περιστάσεις. Κατά τη διάρκεια του επεισοδίου, το άτομο νιώθει ότι δε μπορεί να σταματήσει να τρώει ή να ελέγξει τι και πόσο τρώει.  

Στη συνέχεια, προβαίνει σε επαναλαμβανόμενες συμψηφιστικές συμπεριφορές για την αποτροπή αύξησης σωματικού βάρους (αυτοπροκαλούμενοι έμετοι, κατάχρηση καθαρτικών, διουρητικών, νηστεία, υπερβολική άθληση). Η επέλευση των επεισοδίων πρέπει να έχει τουλάχιστον εβδομαδιαία συχνότητα, επί τουλάχιστον 3 συνεχόμενους μήνες. Η εικόνα του σχήματος του σώματος και του σωματικού βάρους έχει καθοριστικό ρόλο στην αυτοαξιολόγηση του ατόμου. 

 

Σύμφωνα με την ψυχαναλυτική θεωρία, το φαγητό συμβολίζει ασυνείδητα τη σχέση με τη μητέρα. Οι συγκεκριμένες διαταραχές πιθανώς εκφράζουν διάφορες ρήξεις σε αυτό τον ψυχικό δεσμό.  

Οι ιατρικές επιπλοκές της Ψυχογενούς Ανορεξίας σχετίζονται κυρίως με τον υποσιτισμό. Συνήθως, οι ασθενείς αναρρώνουν μετά από μακροχρόνια θεραπεία, ενώ ο δείκτης θνησιμότητας είναι 5%-15%. Μεγάλο ποσοστό των ασθενών εμφανίζει συμπτώματα Ψυχογενούς Βουλιμίας, εντός 1,5 έτους από την έναρξη της διαταραχής ή πριν από αυτήν. 

Η Ψυχογενής Βουλιμία είναι χρόνια διαταραχή με υφέσεις και εξάρσεις. Πριν ή κατά τη διάρκεια των βουλιμικών επεισοδίων, ο μεγαλύτερος αριθμός των ασθενών εμφανίζει καταθλιπτική διαταραχή, όπως και το 50% των ασθενών με Ψυχογενή Ανορεξία. Η πρόγνωσή της είναι καλύτερη από της Ψυχογενούς Ανορεξίας, με το 60% των ασθενών να αναρρώνουν ακολουθώντας την κατάλληλη θεραπεία. 

Η προτεινόμενη θεραπεία για τις συγκεκριμένες διαταραχές είναι η ατομική ψυχοθεραπεία που στοχεύει στη μείωση ή στην εξαφάνιση συμπεριφορών ή σκέψεων που  οδήγησαν στη διαταραγμένη διατροφή του ατόμου, στην αντιμετώπιση των αιτιών που σχετίζονται με την ασθένεια, στην εκμάθηση νέων στρατηγικών αντιμετώπισης των προβλημάτων σχετικά με την τροφή και τις διαπροσωπικές σχέσεις και στην αποκατάσταση του φυσιολογικού βάρους.  

 

Η οικογενειακή θεραπεία θεωρείται η πιο αποτελεσματική μορφή θεραπείας για εφήβους με Ψυχογενή Ανορεξία. Σε ορισμένες περιπτώσεις, σε ασθενείς με Ψυχογενή Ανορεξία ή Ψυχογενή Βουλιμία συνίσταται ο συνδυασμός ατομικής ψυχοθεραπείας και φαρμακευτικής αγωγής, ενώ σε βαρύτερες περιπτώσεις ενδείκνυται η νοσηλεία του ατόμου για μερικούς μήνες. Εξαιτίας της πολύπλοκης φύσης των συγκεκριμένων διαταραχών, συνήθως η ανάρρωση επέρχεται μετά από χρόνια θεραπεία, στηριζόμενη στην πολυσυστημική παρέμβαση. 

 
Ανδριάννα Γεροντή

Ως μητέρα και επαγγελματίας ταυτόχρονα, προσπαθώ να ισσοροπήσω τη ζωή μου, ανάμεσα στις δυο μου αγάπες. Τα παιδιά και την δουλειά μου. Ιδρύτρια του ΚΕ.ΘΕ.ΣΥ από το 2001 εργάζομαι στον τομέα της Ψυχοθεραπείας, βοηθώντας ανθρώπους να έρθουν σε επαφή με την απίστευτη δύναμη που κρύβουν μέσα τους, ώστε να οδηγηθούν σε έναν κόσμο αγάπης, αποδοχής και κατανόησης. Κάτι που όλοι έχουμε ανάγκη και δικαιωματικά αξίζουμε!

back to top